Romanya Bayrağı

Romanya bayrağının kökeni, 1848 Avrupa Devrimleri'ne dayanır. Eflak (Valahya) ve Boğdan (Moldova) prensliklerindeki devrimciler, Fransız tricolorundan esinlenerek mavi-sarı-kırmızı renklerini benimsediler. Eflak'ta 26 Haziran 1848'de ilan edilen geçici anayasa, bu renkleri resmi olarak kabul eden ilk belgedir. Devrimciler Bükreş sokaklarında bu üç rengi taşıyarak Osmanlı egemenliğine ve Rus müdahalesine karşı özgürlük taleplerini dile getirdiler.

Renklerin seçimi rastgele değildi. Mavi, sarı ve kırmızı, Eflak ve Boğdan prensliklerinin tarihsel renkleriydi. Eflak'ın geleneksel renkleri mavi-sarı, Boğdan'ınki ise kırmızı-sarıydı. Üç rengin bir araya getirilmesi, iki prensiğin birleşme idealini simgeliyordu — bu ideal 1859'da Alexandru Ioan Cuza'nın her iki prensiğin de prensi seçilmesiyle gerçekleşti.

1862'de Romanya Birleşik Prensliği'nin kurulmasıyla tricolor resmi bayrak oldu. 1866'da tahta çıkan Kral Carol I döneminde bayrak anayasal güvence altına alındı. 1881'de Romanya krallık ilan edildiğinde, merkezine kraliyet arması eklenen bir versiyon benimsendi. Bu armalı bayrak, krallık döneminin sonuna kadar kullanıldı.

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından kurulan komünist rejim, bayrağa önemli bir değişiklik getirdi. 1948'den itibaren sarı şeridin ortasına sosyalist arma yerleştirildi — petrol kulesi, buğday başakları, güneş ve kırmızı yıldız içeren bu arma, komünist ideolojinin simgesiydi. Nicolae Çavuşesku döneminde arma birçok kez güncellendi; en son versiyon 1965'te kabul edildi.

Aralık 1989 Devrimi sırasında yaşanan en ikonik görüntülerden biri, halkın bayrakların ortasındaki komünist armayı makasla keserek çıkarmasıydı. Ortası delik bayraklar, devrimin sembolü haline geldi. 27 Aralık 1989'da yeni hükümet, armasız sade tricoloru Romanya'nın resmi bayrağı olarak ilan etti. Bu karar, 1848'deki orijinal devrimci bayrağa dönüş anlamına geliyordu.

Bugün Romanya Anayasası'nın 12. maddesi, bayrağı "mavi, sarı ve kırmızı renklerden oluşan dikey üç şerit" olarak tanımlar. Renk sırası soldan sağa (direkçe tarafından): mavi, sarı, kırmızı şeklindedir. 26 Haziran Romanya'da Bayrak Günü olarak kutlanır — 1848 devriminin yıl dönümüdür.

Romanya bayrağı, veksillolojide en çok tartışılan konulardan birinin merkezindedir: Çad bayrağıyla olan neredeyse birebir benzerlik. Her iki bayrak da mavi, sarı ve kırmızı dikey şeritlerden oluşur. Tek fark, Romanya'nın mavisinin (#002B7F) Çad'ınkinden (#002664) bir ton daha açık olmasıdır — bu fark çıplak gözle neredeyse ayırt edilemez.

Çad bu bayrağı 1959'da, Fransa'dan bağımsızlık sürecinde kabul etti. Romanya ise aynı renkleri 1848'den beri kullanıyordu. 2004'te Çad Cumhurbaşkanı İdriss Déby, BM'den Romanya'nın bayrak değiştirmesini talep etti; ancak dönemin Romanya Cumhurbaşkanı Ion Iliescu bu talebi reddederek "tarihsel öncelik hakkı"nı savundu. Konu bugün hâlâ çözümsüzdür ve bayrak uzmanları için favori bir örnek olmaya devam eder.