Polonya

3 Mayıs 1791, dünyada yazıya dökülen ilk modern anayasanın Varşova'da ilan edildiği gündür. Dört Yıl Sejmi'nin nihayetinde kabul ettiği bu belge, aydınlanma düşüncesini Polonya siyasetine taşıdı: yürütme gücünü güçlendirdi, soylular meclisinin veto hakkını kaldırdı ve burjuvaziye siyasi temsil tanıdı. Amerika Birleşik Devletleri'ninkinden yalnızca birkaç yıl sonra gelen bu anayasa, Avrupa'nın ilk ve dünyanın ikinci yazılı anayasası olma özelliğini taşır.

Ancak bu zafer kısa sürdü. Prusya ve Rusya'nın baskısıyla 1793'te anayasa fiilen geçersiz kılındı; 1795'te ise Polonya tamamen bölündü ve haritadan silindi. Bu yüzden 3 Mayıs, Polonya'da yalnızca bir belgenin yıldönümü değil; ulusun egemenlik iradesinin simgesidir. Polonya'nın 1918'de bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından bu gün resmi bayram ilan edildi.