Peru Bayrağı

Peru bayrağının en bilinen hikayesi, José de San Martín'in flamingo efsanesidir. San Martín — Arjantin, Şili ve Peru'nun bağımsızlık kahramanı — 1820'de İspanyol egemenliğindeki Peru'ya deniz yoluyla gelmiş ve Pisco kıyısında karaya çıkmıştır. Efsaneye göre San Martín, Pisco sahilinde bir ağacın altında dinlenirken gökyüzünde bir flamingo sürüsü görmüştür — kuşların kırmızı kanatları ve beyaz göğüsleri onu derinden etkilemiş ve bayrağın renklerine ilham vermiştir.

Bu romantik hikaye, Peru halk kültüründe derin bir yere sahip olsa da tarihçiler arasında tartışmalıdır. Alternatif açıklamalar da mevcuttur: bir görüşe göre kırmızı, İspanyol sömürge bayrağının renginden esinlenmiştir — San Martín, tanıdık bir rengi benimseyerek halkın geçişini kolaylaştırmak istemiş olabilir. Bir diğer teori, kırmızının İnka İmparatorluğu'nun sembolik rengini temsil ettiğini öne sürer — İnka imparatorları kırmızı giysileriyle bilinirdi.

21 Ekim 1820'de San Martín, Pisco'da ilk Peru bayrağını resmen tanıttı. İlk tasarım bugünkünden farklıydı: köşeden köşeye çapraz bölünmüş, üst ve alt üçgenler kırmızı, sol ve sağ üçgenler beyaz olan bir tasarımdı. Bu ilk bayrak pratik açıdan sorunluydu — uzaktan İspanyol bayrağıyla karıştırılabiliyordu ve üretimi zordu.

Peru bayrağı, kısa sürede birden fazla tasarım değişikliği geçirmiştir — bu, Güney Amerika bayrak tarihinde nadir görülen bir durumdur. San Martín'in ilk çapraz bölünmüş tasarımı (1820) yalnızca birkaç ay kullanılmıştır. Mart 1822'de ikinci bir tasarım kabul edildi: yatay üç şerit (kırmızı-beyaz-kırmızı) ve ortasında güneş sembolü. Ancak bu tasarım da kısa ömürlü olmuştur.

Bugünkü dikey şeritli tasarım, 31 Mayıs 1822'de Peru Kurucu Kongresi tarafından kabul edilmiştir. José Bernardo de Tagle (Lima markisi ve geçici devlet başkanı) döneminde benimsenen bu bayrak, kırmızı-beyaz-kırmızı dikey şeritlerden oluşuyordu. Dikey düzen, Fransız trikolorundan esinlenmiştir — Aydınlanma düşüncesinin etkisi açıkça görülmektedir.

Peru'nun iki bayrak versiyonu bulunmaktadır: sivil bayrak (bandera civil) yalnızca kırmızı-beyaz-kırmızı şeritlerden oluşur ve arma içermez. Devlet bayrağı (pabellón nacional) ise ortadaki beyaz şeridin merkezinde Peru armasını taşır — vicuña (lama benzeri hayvan), kina ağacı ve bolluk boynuzu içeren arma. Uluslararası etkinliklerde genellikle armalı versiyon kullanılırken, günlük kullanımda armasız sivil bayrak yaygındır. Güncel resmi düzenleme 25 Şubat 1950 tarihlidir.

Peru bayrağındaki kırmızı renk, ülkenin İnka İmparatorluğu mirasıyla derin bağlar taşır. İnka İmparatorluğu (Tawantinsuyu — "Dört Bölgenin Birliği"), 15. ve 16. yüzyıllarda Güney Amerika'nın batı kıyısı boyunca Kolombiya'dan Şili'ye uzanan devasa bir imparatorluktu. İnka imparatorlarının (Sapa İnka) giydiği kırmızı törensel giysiler, iktidarın ve tanrısal otoritenin sembolüydü.

İnka İmparatorluğu'nun gökkuşağı bayrağı (wipala) hâlâ tartışmalı bir konudur — bazı tarihçiler İnkaların yedi renkli bir bayrak kullandığını savunurken, diğerleri bunun modern bir yeniden yorumlama olduğunu öne sürer. Ancak kırmızı rengin İnka kültüründeki önemi tartışılmazdır. Beyaz renk ise İnka kozmolojisinde saflığı ve gümüşü (İnkalar altın ve gümüşü güneş ve ayın gözyaşları olarak görüyordu) simgeliyordu.

Modern Peru'da İnka mirası, ulusal kimliğin temel taşıdır. Cusco şehri — eski İnka başkenti — gökkuşağı bayrağını resmi şehir bayrağı olarak kullanmaktadır (bu bayrak zaman zaman LGBT+ gurur bayrağıyla karıştırılmaktadır, ancak ikisi bağımsız kökenlidir). Peru bayrağının kırmızısı, İnka kanının ve İspanyol sömürgeciliğine karşı verilen mücadelenin ortak sembolüdür — Túpac Amaru II'nin 1780'deki büyük isyanı, bu direniş geleneğinin en dramatik örneğidir.

Peru bayrağı, yalnızca iki renk kullanan az sayıda ulusal bayraktan biridir — kırmızı ve beyaz. Bu sadelik, bayrağa güçlü bir görsel etki kazandırır ancak aynı zamanda başka bayraklarla benzerlik sorunu yaratır. Kırmızı, yüzey alanının %67'sini kaplarken beyaz %33'ünü oluşturur — bu oran, kırmızının baskın renk olmasını sağlar.

Peru bayrağı, renk paleti açısından Kanada (kırmızı-beyaz), Polonya (beyaz-kırmızı), Endonezya/Monako (kırmızı-beyaz) ve Japonya (beyaz üzerine kırmızı) bayraklarıyla benzerlik taşır. Dikey şerit düzeni açısından ise Fransa (%82 benzerlik) ve İtalya (%79 benzerlik) bayraklarıyla karşılaştırılır — üçü de Fransız trikolorundan ilham almış dikey üç şeritli tasarımlardır.

Peru ve Kanada bayrakları arasındaki renk benzerliği özellikle dikkat çekicidir — her ikisi de yalnızca kırmızı ve beyaz kullanır. Ancak tasarım felsefeleri tamamen farklıdır: Peru'nun dikey şeritleri Aydınlanma çağı trikolorundan gelirken, Kanada'nın akçaağaç yaprağı motifi ulusal doğal sembolizmi yansıtır. Peru bayrağının sadeliği, onu dünyanın en kolay çizilebilir bayraklarından biri yapar — iki renk, üç dikey şerit, başka hiçbir unsur yok.

Peru bayrağı, günümüzde ülkenin 33.7 milyonluk nüfusunun ortak kimlik sembolüdür. 7 Haziran'da kutlanan Bayrak Günü (Día de la Bandera), 1880 Arica Muharebesi'nin yıldönümüdür — Pasifik Savaşı'nda (1879-1884) Şili'ye karşı savaşan Peru askeri Alfonso Ugarte, düşmanın bayrakla birlikte ele geçirmesini önlemek için bayrağı alarak uçurumdan atıyla birlikte atlamıştır. Bu kahramanlık, Peru bayrak kültürünün en önemli anlatısıdır.

28 Temmuz, Peru'nun Bağımsızlık Günü'dür — 1821'de San Martín'in Lima'da bağımsızlığı ilan ettiği tarihtir. Bu günde Lima'nın Plaza Mayor'unda (Ana Meydan) devasa bayrak töreni düzenlenir ve devlet başkanı balkondan halka seslenir. Tüm ülkede resmi binalar ve evler bayrakla donatılır. Peru'nun ulusal marşı "Somos Libres" (Özgürüz), bayrakla birlikte bağımsızlık ruhunun en güçlü ifadesidir.

Peru bayrağı, dünya genelinde Peru mutfağının yükselişiyle birlikte yeni bir küresel tanınırlık kazanmıştır. Ceviche, lomo saltado ve pisco sour ile Peru, dünyanın gastronomi başkentlerinden biri haline gelmiştir ve Peru restoranlarının vitrinlerinde kırmızı-beyaz bayrak dünya şehirlerinde sıkça görülmektedir. Machu Picchu'nun UNESCO Dünya Mirası olarak küresel ikonlaşması da bayrağın tanınırlığına katkıda bulunmuştur. La Bicolor — iki renkli bayrak — sadeliğiyle güçlüdür: İnka mirasından San Martín'in vizyonuna, Arica'nın kahramanlığından Lima'nın gastronomik devrimine, Peru'nun tüm hikayesini iki renkte anlatır.